X

شناخت انواع پمپ

پُمپ یا تُلُمبه وسیله ای مکانیکی برای انتقال مایعات است که با افزایش فشار جریان آن، امکان جابه جایی مایعات را به ارتفاعی بالاتر (با افزایش هد) یا حتی پایین دست (معمولاً حوضچه یا مخزن) فراهم می آورد.

به طور کلی پمپ به دستگاهی گفته می شود که انرﮊی مکانیکی را از یک منبع خارجی اخذ و به سیال مایعی که از آن عبور می کند، انتقال می دهد. در نتیجه انرﮊی سیال پس از خروج از این دستگاه (پمپ) افزایش می یابد. از پمپ ها برای انتقال سیال به یک ارتفاع معین و یا جا به جایی آن در یک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می نمایند. به عبارت کلی تر از پمپ برای انتقال سیال از یک نقطه به نقطه دیگر استفاده می کنند. پمپ ها دارای انواع مختلفی هستند که هرکدام دارای کاربرد خاصی می باشند.

مهم ترین پمپ هایی که در این واحد استفاده شده اند عبارت اند از :

  1. پمپ سانتریفیوژی : از نوعی می باشند که انتقال انرﮊی از آنها به سیال به طور دائمی انجام می پذیرد. پمپ های سانتریفوﮊ معمولاً نیروی محرکه خود را از طریق یک الکترو موتور (موتور الکتریکی) دریافت می کنند. انتقال نیروی محرکه از موتور به پمپ از طریق یک محور به نام شَفت منتقل می شود. شفت موتور به وسیله نوعی تجهیزات مکانیکی به نام کوپلینگ به شَفت پمپ متصل شده است. به این ترتیب انتقال نیرو به راحتی از طریق شفت موتور الکتریکی به شفت پمپ منتقل می گردد. پمپ های سانتریفوﮊ دارای یک محفظه هستند که حلزونی شکل است و پوسته یا کِیسینگ نامیده می شود و درون آن یک یا چند چرخ قرار دارند که روی یک محور (شفت) نصب شده اند. هر چرخ مجهز به تعدادی پره می باشد. انتقال انرﮊی به سیال در این قسمت انجام می شود. برای اینکه از محل خروج شفت از کِیسینگ پمپ سیالی خارج نشود و اصطلاحا نشتی به خارج نداشته باشیم از ابزاری به نام مکانیکال سیل استفاده شده است. نکته بسیار مهم در مورد این نوع پمپ ها هواگیری یا پرایم کردن پمپ پیش از روشن کردن آنها می باشد. یعنی پس از لاین آپ نمودن پمپ و اطمینان از ورود سیال به داخل پمپ، باید از خروج کامل هوا یا گاز حبس شده در داخل پمپ نیز اطمینان حاصل نمود. از این نوع پمپ ها در ابعاد و اندازه های مختلف برای مصارف گوناگون ساخته می شوند.

  1. پمپ رفت و برگشتی : این نوع پمپ ها وسایلی هستند که انتقال انرﮊی از آنها به سیال به صورت پریودیک و دوره ای می باشد. نیروی محرکه این نوع پمپ ها نیز غالبا توسط موتورهای الکتریکی تامین می گردد. در این نوع پمپ ها حرکت چرخشی میل لنگ تبدیل به حرکت رفت و آمدی پیستونی در یک سیلندر می شود. با عقب رفتن پیستون در سیلندر ایجاد مکش شده و در نتیجه مایع از طریق یک شیر ورودی داخل سیلندر می گردد. با حرکت پیستون به طرف جلو دریچه ورودی بسته و مایع از طریق شیر خروجی به خارج هدایت می گردد. شیرهای ورودی و خروجی یک طرفه بوده و طوری ساخته شده اند که در مراحل رفت و آمد پیستون، از ورود مایع داخل سیلندر به قسمت کم فشار و بالعکس ممانعت شود. اگر به جای پیستون، پلانجری در داخل سیلندر رفت و آمد کند در این حالت به آن پمپ پلانجری می گویند. در ضمن چنانچه پلانجر دیافراگمی را حرکت دهد پمپ از نوع دیافراگمی است. فرق میان پیستون و پلانجر در این است که طول سر پیستون کوتاه تر از مسافتی است که پیستون درون سیلندر طی می نماید، در حالی که طول پلانجر بیشتر از طول مسافت طی شده توسط آن در داخل سیلندر می باشد. از طرفی در پمپ های پیستون از حلقه یا رینگی جهت آب بندی پیستون و سیلندر استفاده شده است که روی بدنه پیستون قرار گرفته و همراه آن حرکت می کند، در حالی که در پمپ های پلانجری این رینگ روی سیلندر قرار دارد و ثابت است. این پمپ ها معمولاً کم ظرفیت هستند ولی فشار خروجی سیال را می توانند تا مقدار زیادی افزایش دهند. بنابراین از این پمپ ها در جاهایی که نیاز به جا به جا کردن سیالی با حجم کم ولی فشار بالا می باشد استفاده می کتتد. در ضمن باید به این نکته نیز توجه داشت که جریان سیال در این پمپ ها به صورت غیر یکنواخت می باشد. نکته بسیار مهم در مورد این پمپ ها آن است که هرگز نباید آنها را در حالی که شیر خروجی پمپ (دیسچارج پمپ) بسته است روشن نمود.
  2. پمپ چرخ دنده ای : این پمپ ها نوعی از پمپ های گردشی یا روتاری می باشند. پمپ های چرخ دنده ای از دو قسمت متمایز تشکیل شده اند، یکی قسمت جداره ثابت و دیگری قسمت دوار که شامل یک محور گردان با چرخ دنده می باشد. در پمپ های چرخ دنده ای مقداری مایع بین دنده های چرخ دنده پمپ به اصطلاح به تله می افتد و در اثر چرخیدن چرخ دنده ها این مایع به قسمت خروجی پمپ رانده می شود. این پمپ ها به گونه ای ساخته می شوند که در آنها فاصله میان اجزاء گردنده و جداره ثابت بسیار کم می باشد. کار برد این پمپ ها برای جا به جایی مایع با حجم کم و فشار متوسط می باشد. نکته مهم در مورد این پمپ ها آن است که هرگز نباید آنها را در حالی که شیر خروجی پمپ بسته است روشن نمود؛ چرا که در این حالت، اگر هیچ شیر اطمینانی در مسیر discharge پمپ وجود نداشته باشد، یا خود پمپ از بین می رود و یا اینکه لوله DisCharge می شکند.

 

 

انواع پمپ های مورد استفاده در صنایع غذایی

  1. پمپ پیستونی شعاعی : در این نوع پمپ ها پیستون ها در امتداد شعاع قرار میگیرند. پیستون ها در نتیجه نیروی گریز از مرکز و فشار سیال پشت آنها همواره با سطح رینگ عکس العمل در تماس اند.
  2. پمپ سانتریفیوژ : پمپ های گریز از مرکز ( سانتریفیوژ ) نمونه کاربردی پمپ های با جا به جایی غیر مثبت میباشند.
  3. پمپ دنده خارجی ک در این پمپ ها یکی از چرخ دنده ها به محرک متصل بوده و چرخ دنده های دیگر هرز گرد میباشدو با چرخش محور محرک و دور شدن دنده های چرخ دنده ها از هم با ایجاد خلاء نسبی روغن به فضای بین چرخ دنده ها و پوسته کشیده شده و به سمت خروجی رانده میشود.
  4. پمپ دنده داخلی ک این پمپ ها بیشتر به منظور روغن کاری و تغذیه در فشار های کمتر از 1000 psi استفاده میشوند ولی در انواه چمد مرحله ای دسترسی به محدوده ی فشاری در حدود 4000 psi نیز امکان پذیر است. کاهش بازدهد در اثر سایش در پمم های دهنده ای داخلی بیشضتر از پمپ های دنده ای خارجی است.
  5. پمپ پره ای : به طور کلی پمپ های پره ای به عنوان پمپ های فشار متوسط در صنایع مورد استفاده قرار میگیرند. سرعت آنها معمولا از 1200 rpm تا 1750 rpm بوده و در مواقع خاصی تا 2400 rpm نیز میرسد. بازده حجمی این پمپ ها 85% تا 90% است اما بازده کیلی آنها به دلیل نشت های موجود در اصراف روتور پایین است ( حدود 755 تا 80% ) عمدتا این پمپ ها آرام و بی سر و صدا کار میکنند.

مواد سازنده پمپ های سانتریفیوژی :


پمپ های سانتریفیوژ که معمولا به بازار عرضه می شوند دارای ترکیبات برنزی، تمام برنزی، یا دارای ترکیب آهنی می باشند. در ساختار نیمه برنزی، پروانه خلاف شافت (اگر به کار برده شده باشد) و رینگ های سایشی برنزی خواهد بود و محفظه از چدن است. این مواد ساختمانی برای قسمت های از پمپ می باشد که در تماس با پمپاژ شده می باشد.

 

پمپ هایی که شما در صنعت تولید و فرآوری مواد غذایی با آنها زیاد سر و کار خواهید داشت :

 

  1.  پمپ دیافراگمی : پیشنهادی اختصاصی برای صنایع غذایی. این پمپ های با طراحی ماهرانه برای انتقال مواد رقیق تا غلیظ و مواد حاوی ذرات جامد مناسب میباشند. در انتخاب این نوه پمپ ها باید خزینه های تامین و نگهداری هوای فشرده را نیز در نظر گرفت.
  2. لوب پمپ ها : دنده های این پمپ ها به دلیل استفاده از جفت دهنده همزمان کننده دیگر ( برعکس پمپ های دنده ای ) با هم در تماس نبوده و به همین دلیل انتقالی بسیار نرم را برای مواد فرآم میکنند. این پمپ ها قابلیت شسشتو در محل را به راحتی ممکن میسازند.
  3. پمپ های شلنگی : کمترین میزان آسیب به مواد در کنار خروجی بدون ضربان و همچنین انتقال مواد رقیق تا بسیار غلیظ از جمله خواص ای ن پمپ ها میباشد. ضعف عمده این پمپ ها محدودیت تهیه و قیمت لوازم مصرفی – شلنگ – میباشد.
  4. پمپ های دنده داخلی : فشار خروجی زیاد در کنار قابلیت تنظیم ظرفیت این پمپ را مناسب انتقال موادی که حساس نیستند کرده است مانند شکلات و شیر و آب پنیر
  5. مونو پمپ ها : توانایی این پمپ ها در انتقال بسیار نرم مواد رقیث تا بسیار غلیظ، مواد حاوی ذرات جامد باعثث شده است که استفاده از این پمپ ها در صنایع فراگیر باشد. ضعف عمده این پمپ ها در احتمال ورود ذرات لاستیک به مواد ناشی از خشک کارکردن پمپ میباشد.
  6. پمپ پروانه لاستیکی : ظرفیت زیاد در کنار حجم کوچک انتقال نسبتا نرم مواد رقیق و یا حاوی ذرات جامد این پمپ ها را مناسب استفاده در خطوط تولید نموده است.
  7. پمپ های گریز از مرکز : این پمپ ها برای انتقال مواد رقیق مانند شیر، شربت های رقیق تا نیمه غلیظ و موادی از این دست با ظرفیت های کم تا بسیار زیاد مناسب میباشد. تخلیه تانکر های شیر و انتقال روغن های رقیق نمونه ای از کاربرد این نوع پمپ ها در صنایع غذایی میباشد.

 

 

 

 

 

دی ان ان
برای ورود به پیج ما کلیک کنید